Hallux valgus: oorzaken, pijn en wat helpt

Door Dion Smits · heb zelf hallux valgus · ik ben geen arts · bijgewerkt op 29 september 2026

Bij hallux valgus staat de grote teen scheef, in de richting van de andere tenen. Aan de binnenkant van de voet ontstaat een knobbel. De oorzaak is onbekend; de kans is groter bij vrouwen, bij ouderen en als het in de familie zit. De eerste behandeling is zonder operatie en begint bij schoenen die passen bij de vorm en breedte van je voet, zonder hoge hak.

Ik heb zelf een hallux valgus en liep er twintig jaar pijn mee. Op deze pagina staat wat Thuisarts en Zorg voor Beweging (de patiëntensite van de Nederlandse Orthopaedische Vereniging) adviseren, aangevuld met onderzoek en mijn eigen ervaring.

Wat is hallux valgus?

Hallux betekent grote teen, valgus dat de teen scheef staat, in de richting van de andere tenen. Het gewricht aan de basis van de grote teen steekt daardoor uit. Die knobbel heet ook bunion of knok. Bij een ernstige scheefstand kan de grote teen de tweede teen opzij duwen of eroverheen gaan liggen.

Hoe vaak komt het voor?

Een analyse van 76 onderzoeken met samen bijna 500.000 deelnemers schatte dat 23 procent van de volwassenen tussen 18 en 65 jaar hallux valgus heeft. Boven de 65 jaar is dat 35,7 procent. Bij vrouwen komt het vaker voor (30 procent) dan bij mannen (13 procent) (Nix e.a., 2010).

Oorzaken en risico’s

De precieze oorzaak is onbekend. Thuisarts noemt deze factoren die de kans vergroten:

• vrouw zijn;
• ouder worden;
• hallux valgus in de familie; je hebt er dan vaak al jong last van;
• een voetafwijking, aangeboren, door reuma of door zwakke voetspieren op latere leeftijd;
• platvoeten of een korte achillespees, waardoor je voet anders afwikkelt met meer druk op de grote teen.

Het is niet duidelijk of schoenen hallux valgus veroorzaken. Wel droegen de meeste ouderen in een Australische studie schoenen die smaller waren dan hun voeten, en die te smalle schoenen hingen samen met hallux valgus, likdoorns en voetpijn. Bij vrouwen hing ook een hak van meer dan 2,5 centimeter samen met hallux valgus (Menz en Morris, 2005). Een te smalle schoen maakt de klachten in elk geval erger, omdat hij op de knobbel drukt.

Klachten

Niet iedereen met hallux valgus heeft pijn. Volgens Zorg voor Beweging kun je deze klachten krijgen:

• een rode, gevoelige huid over de knobbel;
• pijn bij het dragen van schoenen, soms in de hele voorvoet;
• eelt onder de voet, dat dikker en gevoeliger wordt;
• een tweede teen die opzij wordt geduwd of krom gaat staan;
• bij een ernstige hallux valgus: pijn in rust;
• een andere manier van lopen, met klachten elders als gevolg.

Stekende pijn verminderen

Stekende pijn bij de knobbel voel je vaak in schoenen die op de knobbel drukken of schuren. Je haalt die druk op deze manieren weg:

• Schoenen met een brede neus. Thuisarts noemt passende schoenen het belangrijkste advies: passend bij de vorm, lengte en breedte van je voet, breed genoeg voorin en zonder hoge hak. Modellen per soort staan bij schoenen bij hallux valgus.
• Voetorthesen of steunzolen helpen volgens Zorg voor Beweging als de pijn in de rest van de voorvoet zit.
• Fysiotherapie of manuele therapie is zinvol als je enkel of grote teen stijf is of minder ver buigt.
• Een teenspreider helpt bij huidklachten tussen de tenen. Welke soorten er zijn, staat bij tenenspreider: welke heb je nodig.
• Een spalk of corrector kan tijdelijk verlichting geven, zonder de stand te veranderen. Onderzoek en mijn ervaring staan bij spalk of corrector: wat helpt wel en niet.

Een podotherapeut, fysiotherapeut of orthopedisch schoenmaker kan je hierbij helpen. Je huisarts adviseert naar wie je het beste gaat.

Pijn in rust

Pijn zonder schoenen, terwijl je zit of ligt, past volgens Zorg voor Beweging bij een ernstigere hallux valgus. Ook slijtage van het gewricht (artrose) kan pijn en stijfheid geven. Een huisarts kan dat onderzoeken door de beweeglijkheid van je teen te testen.

Maak volgens Thuisarts een afspraak met je huisarts als:

• de pijn snel erger wordt;
• je ook pijn krijgt in de tweede teen of in andere tenen;
• je grote teen stijf wordt, pijnlijk is, of allebei;
• je advies wilt over welke behandeling bij je past;
• een behandeling na een tijd niet genoeg helpt.

Neem de schoenen die je graag draagt, of juist niet meer aankunt, mee naar het spreekuur. Heb je veel pijn, vraag dan je huisarts of apotheek welke pijnstiller bij je past.

Hallux valgus tapen

Met tape trek je de grote teen tijdelijk in een rechtere stand. Volgens Zorg voor Beweging geven tape en nachtspalken meestal geen blijvende verbetering; ze hebben in de behandeling daarom niet de voorkeur. Wil je tape gebruiken voor een dag met veel lopen of sporten, dan werkt het zo:

1. Zorg voor een schone, droge voet. Gebruik sporttape of kinesiotape; bij een gevoelige huid een huidvriendelijke onderlaag.
2. Knip een strook van 12 tot 14 centimeter. Plak die vanaf de punt van de grote teen langs de binnenkant van je voet richting de hiel, met lichte trek zodat de teen iets recht wordt getrokken.
3. Plak een tweede strook van dezelfde lengte schuin over de eerste, ook met lichte trek.
4. Plak twee korte strookjes zonder trek om de grote teen en om de middenvoet. Die houden de lange stroken op hun plek.

Controleer na een paar uur of de tape nog vastzit en of je huid niet rood of geïrriteerd raakt. Vervang de tape na een tot twee dagen.

Barefoot schoenen bij hallux valgus

Barefoot schoenen hebben een neus zo breed als je voet, geen hak en een dunne, buigzame zool. De brede neus haalt de druk van de knobbel en laat de grote teen in zijn eigen stand. Door de dunne zool werken je voetspieren meer mee. Onderzoek liet zien dat voetspieren sterker worden als je op minimale schoenen loopt (Curtis e.a., 2021). Dat een barefoot schoen een scheve grote teen recht zet, is niet onderzocht of aangetoond.

Bij mij verdween de stekende pijn bij het lopen pas toen ik overstapte op schoenen met een voetvormige neus. Welke ik draag, staat bij de beste barefoot schoenen. Heb je veel pijn in rust of een stijve grote teen, overleg dan eerst met je huisarts of podotherapeut voordat je overstapt; bouw het dragen daarna op over een paar weken.

Mijn ervaring: twintig jaar pijn

Door mijn brede voeten en hallux valgus paste geen schoen. Ook merken die als breed bekendstaan, zoals New Balance, gaven stekende pijn bij mijn grote teen. Zelfs een korte wandeling deed flink pijn.

Op mijn 23e kreeg ik tijdens een voetbalwedstrijd een trap precies op de knobbel. Op een foto en echo bleken de banden rond het gewricht van mijn grote teen afgescheurd. Daarna werd de scheefstand erger en gebruikte ik bijna dagelijks een corrector tegen de pijn.

Artsen raadden me steunzolen en stevige, brede schoenen aan. Ik kocht comfortschoenen van € 259,95 en steunzolen op maat van € 306. De pijn werd hooguit een paar procent minder. Een operatie wilde ik niet: het herstel duurt volgens Zorg voor Beweging een jaar, en de teen kan terug scheefgroeien.

Na een paar maanden zoeken, met schoenen met een brede neus en voetoefeningen, kon ik zonder pijn lopen. Op La Palma wandelde ik acht uur door de bergen op teenschoenen van Vibram. Dat is mijn ervaring; bij jou kan het anders uitpakken.

Oefeningen en fysiotherapie

Oefeningen maken de spieren in je voet sterker en houden je grote teen beweeglijk. Denk aan tenen spreiden en een paar seconden vasthouden, een handdoek met je tenen naar je toe trekken en op je tenen staan. Een fysiotherapeut kan een schema maken dat past bij de ernst van je hallux valgus. Onderzoek bij hardlopers liet zien dat voetspieren door oefeningen even sterk groeiden als door wandelen op minimalistische schoenen (Ridge e.a., 2019). Dat oefeningen de stand van de teen veranderen, is niet aangetoond.

Wanneer een operatie?

Volgens Zorg voor Beweging verwijst je huisarts je naar een orthopedisch chirurg als:

• behandeling zonder operatie niet genoeg helpt;
• je ook klachten hebt in je middenvoet of in het gewricht naast de grote teen;
• je andere klachten krijgt doordat je anders loopt;
• het kraakbeen in de grote teen waarschijnlijk versleten is (artrose).

Een hallux valgus operatie is geen lichte ingreep. Reken op ongeveer een jaar herstel; na zes tot acht weken mag je meestal op wijde schoenen lopen, na twaalf weken op gewone schoenen. Mogelijke complicaties zijn onder meer stijfheid, langdurige zwelling of pijn en terugkeer van de scheve stand. Kosten, vergoeding en het kiezen van een ziekenhuis staan bij wat kost een hallux valgus operatie.

Veelgestelde vragen

Gaat hallux valgus vanzelf over?

Nee, de scheefstand gaat niet vanzelf weg. De klachten kunnen wel afnemen of verdwijnen met schoenen die passen, steunzolen of fysiotherapie. Je kunt ook hallux valgus hebben zonder klachten.

Kan hallux valgus terugkomen na een operatie?

Ja. Zorg voor Beweging noemt het terugkeren van de grote teen in de oude stand als een van de mogelijke complicaties.

Welke schoenen passen bij hallux valgus?

Schoenen die bij de tenen zo breed zijn als je voet, zonder hoge hak en zonder naad over de knobbel. Een overzicht per soort schoen staat bij hallux valgus schoenen.

Bronnen

• Thuisarts (NHG), Ik heb een hallux valgus, laatst gewijzigd 25 maart 2026.
• Zorg voor Beweging (Nederlandse Orthopaedische Vereniging), Hallux valgus (scheve grote teen).
• Nix S, Smith M, Vicenzino B (2010). Prevalence of hallux valgus in the general population: a systematic review and meta-analysis. Journal of Foot and Ankle Research 3:21. doi:10.1186/1757-1146-3-21
• Menz HB, Morris ME (2005). Footwear characteristics and foot problems in older people. Gerontology 51(5):346-351. doi:10.1159/000086373
• Curtis R e.a. (2021). Daily activity in minimal footwear increases foot strength. Scientific Reports 11:18648. doi:10.1038/s41598-021-98070-0
• Ridge ST e.a. (2019). Walking in minimalist shoes is effective for strengthening foot muscles. Medicine & Science in Sports & Exercise 51(1):104-113. doi:10.1249/MSS.0000000000001751