Op eigen benen staan | een verhaal van Leonie

Vanuit mijn ervaring met barefoot (minimalistische)schoenen, wil ik mijn verhaal delen. Op jonge leeftijd had ik bijzonderheden in het lopen en de lichaamshouding. Dit werd destijds, met alle goede bedoelingen, ‘opgelost’ met stevige schoenen. Dikke zolen, een flink gewicht en veel ondersteuning in het voetbed.

Voor de manier van lopen (voorovergebogen, grote passen en tenenlopen), maakte dat eigenlijk geen verschil. Eerder ging ik slechter lopen,  kreeg pijnklachten en vermeed activiteiten waarbij bewogen moest worden. Later werden er stevig corrigerende steunzolen aangemeten en na hielspoor werd ik bewezen voor orthopedische schoenen.

Omdat in de loop van de tijd steeds meer kennis over prikkelverwerking gemeengoed werd, hebben we niet gekozen voor deze geadviseerde schoenen. Door een opmerkzame pedicure zijn we (met de nodige scepsis), als een laatste strohalm voor minder-minder-minder steun, gewicht en aanpassingen gegaan. Wat toen, eerst langzaam, en later sneller, een grote verandering veroorzaakte in mijn dagelijks leven.

Ik loop,  zonder pijn of ongemakken. De passen zijn korter, loop niet meer voorovergebogen,. Ik wandel mee met de plaatselijke Avondvierdaagse. Omdat ik dit nu kan, is mijn keuze in activiteiten ook groter geworden.

Autisme en barefoot schoenen

Het autisme spectrum is een categorie met een heel verschillend beeld. Het is zelden dat mensen met autisme veel overeenkomsten hebben. Daarin is het net zo divers als de rest van de populatie. Door de samenvoeging van voorheen verschillende diagnoses, is beschrijvende diagnostiek van groot belang. In deze tekst gaat het niet over alle mensen met autisme.

Prikkelverwerking en barefoot schoenen

Wel is bekend dat tot 90% van de mensen met ASS sensorische over en ondergevoeligheden hebben. Een deel van die mensen, waaronder veel kinderen,  hebben een afwijkende, soms opvallende loopstijl of lichaamshouding. Het voortdurend tenenlopen is veel gehoord.

Vanuit de kennis van Prikkelverwerking is het lopen op de tenen verbonden met het proprioceptieve zintuig,  dat informatie geeft over het lichaam in de ruimte, en de houding. Dit gaat via de gewrichten, spieren en pezen naar de hersenen.

Als je daar weinig informatie uit haalt, ga je dat compenseren met een sterke prikkel, zodat je die informatie wel binnenkrijgt. Tenenlopen is zo’n sterke prikkel.

Ook het evenwicht kan een rol spelen bij lopen en bewegen. Het constant ‘voorovervallen’ is ook een sterke prikkel .

In mijn eigen ervaring kreeg ik door het dragen van dikke, zware en stevige schoenen nog minder-minder-minder prikkels door. Als gevolg ging ik steeds extremer lopen en ook op andere zintuigen prikkels zoeken. Ik was door mijn gedrag namelijk letterlijk “stilgezet”. De onderprikkeling was een vicieuze cirkel geworden.

Barefootschoenen als onderdeel van een sensorisch dieet

Door schoenen te dragen waarin de ondergrond gevoeld kan worden (door de dunne zool zonder demping), ontstaat er een directe feedback naar het lichaam (spieren en gewrichten).

Door het prikkelen en aanspreken van de voet zelf, is er meer lichaamsbesef. Hierdoor kan het brein zich beter aanpassen aan de omgeving.  Zo stamp ik zelf nog maar weinig op de grond, omdat ik meer informatie van de ondergrond krijg.

Het tenenlopen is nu voor mij eigenlijk opgelost, als het toch voorkomt is het een teken dat ik mijn oefeningen heb laten versloffen.  We gaan dan veel prikkels opzoeken om de voeten weer alerter te maken.

Bewegen en wandelen is onderdeel van mijn dag geworden en daardoor kan ik op alle gebieden beter meekomen. Het sensorisch zoeken en zelfstimulerende handelingen zijn erg afgenomen omdat ik op eigen benen sta.

Mijn adviezen

• Mijn tip is om een voetenonderzoek te laten doen bij kenmerken zoals tenenlopen, bijzonderheden in de houding en prikkelverwerking. Laat niet zomaar aangepast schoeisel aanmeten zonder een onderbouwd advies.
  
• Dagelijkse oefeningen van de erkend voetentrainer (visueel ondersteund door foto’s) en inzicht in het belang van bewegen. Hierbij kan een sensorisch integratie therapeut helpen.
  
• Geloof en vertrouwen in het eigen lichaam stimuleren. Begeleiding en ouders gebruiken dezelfde “ondertiteling”.
  
• Regelmatig verzorging door medisch pedicure om beginnende problemen te herkennen.
  
• Word weer vrienden met je lichaam door massage, een lekkere voetencreme en waar mogelijk regelmatig op blote voeten buiten lopen.

Afsluiting

Het deelnemen in de samenleving vergroten, door andere schoenen, zo zou je het kunnen noemen. Mensen met bijzonder gedrag worden nog te vaak letterlijk beperkt door goed bedoelde “meer meer meer”, als reactie op moeilijk verstaanbaar gedrag.

Het vraagt lef om de andere kant op te gaan, “minder-minder-minder”. Ik kan goed over mijn ervaringen vertellen maar bij anderen is het vooral goed observeren.

Het goed kunnen lopen zonder pijn, maakt mijn wereld groter, en ik krijg positieve ervaringen met anderen omdat ik beter gereguleerd ben. Meedoen met een rondje lopen of een dagje op pad met mijn broer… wie dacht dat het zou kunnen? Ik wil nooit meer anders!